T-34/85 iç görünüm — top ve V-2 dizelin etrafına sıkıştırılmış beş kişi
  1. 1Sürücü — ön sol gövde
  2. 2Gövde makineli — sürücünün sağı
  3. 3Komutan kubbesi (sadece T-34/85)
  4. 4Nişancı + dolduran — 1.5m taretin içinde
  5. 5V-2 dizel motor — arka gövde

İlk T-34'ün iki kişilik taretti — bu neredeyse savaşı kaybettirdi

1940 ve 1941 T-34'lerinde komutan aynı zamanda nişancıydı. Düşmanı dar görüş yarıklarından görmek, nişan almak, ateş etmek ve tankı yönetmek — ve telsiz, erken modellerde, yan tanka sallanan bir bayraktı, çünkü telsiz standart değildi. Sovyet mürettebatı, taktiksel olarak farkında Panzer III'lere karşı kazanması gereken çatışmaları kaybetti çünkü komutanları fiziksel olarak nişangaha kaynaklıydı.

T-34/85 sorunu düzeltti — zar zor

1944 T-34/85 üçüncü bir taret mürettebatı ve uygun bir komutan kubbesi ekledi, rolleri ayırdı. Artık komutan gerçekten komuta edebiliyordu. Ama taretin kendisi hâlâ 1.5 metre çapındaydı — her atışta yarım metre geri tepen bir kuyruğun etrafına sıkışmış üç adam. Uzun boylu bir dolduran ayağa kalkamazdı bile. Mürettebat kısmen boya göre seçiliyordu.

Sürücülük antrenmandır

T-34 sürmek, kavrama-fren direksiyonuna bağlı uzun mekanik kollara asılmak demektir. Birkaç dakika boyunca sıkı bir dönüşü tutmak ciddi bir fiziksel egzersizdir — bazı sürücüler sıkışmış bir vitesi yerine vurmak için tokmak kullanırdı. Vites kolu iki el ve bir diz gerektiriyordu. Önemli olan tek şekilde güvenilirdi: fabrika toleransları artı-eksi birkaç milimetreden sonra bile çalışmaya devam ediyordu.

Koku

Dizel, kordit, sıcak gres, ter. V-2 motoru, savaş bölmesinden ince bir bölme arkasında doğrudan oturuyordu. Yazın T-34 taretinin içi 50°C'yi buluyordu. Veteranlar çatışma sonrası tanktan sürünerek çıktıklarını ve birkaç dakika ayakta duramadıklarını yazdılar.

Yine de dünya neden kopyaladı?

Çünkü tüm bunlara rağmen T-34'ün eğimli zırh, geniş palet, 76mm (sonra 85mm) top ve zirvede ayda 1,200 adetlik üretim oranı kombinasyonu cevapsızdı. Almanya'nın güzelce mühendislik edilmiş Panther ve Tiger'ları on bire bir sayıca azdı. Savaş sonrası her tank tasarımcısının öğrendiği ders: üretemediğin harika tank savaş kazanmaz.